అంతరిక్షంలో అద్భుతం.. ‘గులాబీ గ్రహం’పై కురుస్తున్న ఉప్పు వర్షం!
- భారతీయ శాస్త్రవేత్త అనిష్ బాబురాజ్ నేతృత్వంలో సరికొత్త పరిశోధన
- జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ ద్వారా జీజే-504బి వాతావరణం పరిశీలన
- పొటాషియం క్లోరైడ్, మాంగనీస్ సల్ఫైడ్ వంటి ఉప్పు కణాలతో కూడిన మేఘాలు ఉన్నట్లు గుర్తింపు
- గ్రహ వాతావరణంలో ఉప్పుతో పాటు నీటి ఆవిరి, మీథేన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, అమ్మోనియా వాయువులు
- భూమికి 57 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న గ్రహం
- వయసు సుమారు 250 నుంచి 400 కోట్ల ఏళ్లు ఉంటుందని అంచనా
అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో సరికొత్త అధ్యాయం లిఖిస్తూ విశ్వంలోని ఒక సుదూర గ్రహంపై ఉప్పుతో కూడిన మేఘాలు ఉన్నట్లు శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. అమెరికాలోని నార్త్వెస్టర్న్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ప్రముఖ భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అనిష్ బాబురాజ్ నేతృత్వంలోని అంతర్జాతీయ పరిశోధక బృందం ఈ సంచలన ఆవిష్కరణ చేసింది.
నాసాకు చెందిన అత్యంత అధునాతన జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ పంపిన ఇన్ఫ్రారెడ్ చిత్రాలు, డేటాను విశ్లేషించడం ద్వారా ఈ వింత ప్రపంచం గుట్టు వీడింది. అంతరిక్షంలో ప్రత్యేకమైన గులాబీ రంగు కాంతితో మెరుస్తూ ఉండటం వల్ల ‘పింక్ ప్లానెట్’గా పిలుస్తున్న ‘జీజే-504బి’ (GJ504b) అనే గ్రహంపై ఈ వింత రసాయన వాతావరణం ఉన్నట్లు పరిశోధకులు ధ్రువీకరించారు.
భూమికి దాదాపు 57 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో, సూర్యుడి లాంటి ఒక నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతున్న ఈ గులాబీ గ్రహాన్ని మొట్టమొదటిసారిగా 2013లో గుర్తించారు. అయితే అప్పట్లో భూమిపై ఉన్న టెలిస్కోప్ల సామర్థ్యం సరిపోకపోవడం వల్ల దీని వాతావరణాన్ని పూర్తిగా అధ్యయనం చేయడం సాధ్యపడలేదు.
తాజాగా జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ సాయంతో పరిశీలించగా.. ఈ గ్రహంపై పొటాషియం క్లోరైడ్ లేదా మాంగనీస్ సల్ఫైడ్ వంటి క్లోరైడ్, సల్ఫైడ్ లవణాలతో కూడిన మేఘాలు దట్టంగా అలముకున్నట్లు తేలింది. భూమిపై నీటి ఆవిరి చల్లబడి మంచు స్ఫటికాలుగా మారి మేఘాలు ఏర్పడినట్లే, ఈ గ్రహంపై ఉన్న తీవ్రమైన చలి వాతావరణం కారణంగా ఉప్పు కణాలు స్ఫటికాలుగా మారి మేఘాలుగా రూపాంతరం చెందాయి. వాతావరణంలో ఉప్పు మేఘాలు ఉంటాయంటూ 15 ఏళ్ల క్రితం శాస్త్రవేత్తలు ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాలకు ఈ ఆవిష్కరణ తొలి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
ఈ పరిశోధన వివరాలు అంతర్జాతీయ సైన్స్ జర్నల్ ‘ది ఆస్ట్రానమికల్ జర్నల్’లో ప్రచురితమయ్యాయి. పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన అనిష్ బాబురాజ్ మాట్లాడుతూ.. ఇంతటి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉన్న గ్రహంపై ఉప్పు మేఘాల ఉనికిని గుర్తించడం తమను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసిందని పేర్కొన్నారు. ఈ గ్రహంపై ఉప్పుతో పాటు నీటి ఆవిరి, మీథేన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, అమ్మోనియా వంటి రసాయనాలు కూడా ఉన్నట్లు స్పెక్ట్రమ్ విశ్లేషణలో తేలింది.
పరిమాణంలో బృహస్పతి కంటే నాలుగు రెట్లు పెద్దదైన ఈ గ్రహాన్ని పూర్తిస్థాయి గ్రహంగా కాకుండా ‘ప్లానెటరీ-మాస్ కంపానియన్’ (ఒక పెద్ద గ్రహానికి, చిన్న బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ నక్షత్రానికి మధ్య ఉండే స్థితి)గా శాస్త్రవేత్తలు అభివర్ణిస్తున్నారు. సుమారు 250 నుంచి 400 కోట్ల సంవత్సరాల పురాతనమైన ఈ గులాబీ ప్రపంచంపై జరిగిన పరిశోధన, సౌర కుటుంబానికి అవతల విశ్వంలో ఉన్న గ్రహాల వైవిధ్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని అంతరిక్ష నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
నాసాకు చెందిన అత్యంత అధునాతన జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ పంపిన ఇన్ఫ్రారెడ్ చిత్రాలు, డేటాను విశ్లేషించడం ద్వారా ఈ వింత ప్రపంచం గుట్టు వీడింది. అంతరిక్షంలో ప్రత్యేకమైన గులాబీ రంగు కాంతితో మెరుస్తూ ఉండటం వల్ల ‘పింక్ ప్లానెట్’గా పిలుస్తున్న ‘జీజే-504బి’ (GJ504b) అనే గ్రహంపై ఈ వింత రసాయన వాతావరణం ఉన్నట్లు పరిశోధకులు ధ్రువీకరించారు.
భూమికి దాదాపు 57 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో, సూర్యుడి లాంటి ఒక నక్షత్రం చుట్టూ తిరుగుతున్న ఈ గులాబీ గ్రహాన్ని మొట్టమొదటిసారిగా 2013లో గుర్తించారు. అయితే అప్పట్లో భూమిపై ఉన్న టెలిస్కోప్ల సామర్థ్యం సరిపోకపోవడం వల్ల దీని వాతావరణాన్ని పూర్తిగా అధ్యయనం చేయడం సాధ్యపడలేదు.
తాజాగా జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ సాయంతో పరిశీలించగా.. ఈ గ్రహంపై పొటాషియం క్లోరైడ్ లేదా మాంగనీస్ సల్ఫైడ్ వంటి క్లోరైడ్, సల్ఫైడ్ లవణాలతో కూడిన మేఘాలు దట్టంగా అలముకున్నట్లు తేలింది. భూమిపై నీటి ఆవిరి చల్లబడి మంచు స్ఫటికాలుగా మారి మేఘాలు ఏర్పడినట్లే, ఈ గ్రహంపై ఉన్న తీవ్రమైన చలి వాతావరణం కారణంగా ఉప్పు కణాలు స్ఫటికాలుగా మారి మేఘాలుగా రూపాంతరం చెందాయి. వాతావరణంలో ఉప్పు మేఘాలు ఉంటాయంటూ 15 ఏళ్ల క్రితం శాస్త్రవేత్తలు ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాలకు ఈ ఆవిష్కరణ తొలి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
ఈ పరిశోధన వివరాలు అంతర్జాతీయ సైన్స్ జర్నల్ ‘ది ఆస్ట్రానమికల్ జర్నల్’లో ప్రచురితమయ్యాయి. పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన అనిష్ బాబురాజ్ మాట్లాడుతూ.. ఇంతటి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉన్న గ్రహంపై ఉప్పు మేఘాల ఉనికిని గుర్తించడం తమను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసిందని పేర్కొన్నారు. ఈ గ్రహంపై ఉప్పుతో పాటు నీటి ఆవిరి, మీథేన్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, అమ్మోనియా వంటి రసాయనాలు కూడా ఉన్నట్లు స్పెక్ట్రమ్ విశ్లేషణలో తేలింది.
పరిమాణంలో బృహస్పతి కంటే నాలుగు రెట్లు పెద్దదైన ఈ గ్రహాన్ని పూర్తిస్థాయి గ్రహంగా కాకుండా ‘ప్లానెటరీ-మాస్ కంపానియన్’ (ఒక పెద్ద గ్రహానికి, చిన్న బ్రౌన్ డ్వార్ఫ్ నక్షత్రానికి మధ్య ఉండే స్థితి)గా శాస్త్రవేత్తలు అభివర్ణిస్తున్నారు. సుమారు 250 నుంచి 400 కోట్ల సంవత్సరాల పురాతనమైన ఈ గులాబీ ప్రపంచంపై జరిగిన పరిశోధన, సౌర కుటుంబానికి అవతల విశ్వంలో ఉన్న గ్రహాల వైవిధ్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని అంతరిక్ష నిపుణులు భావిస్తున్నారు.